Victoriano Taibo 7

Brua o mar!

A flor do inverno é de neve, o azul do ceo, embazado,
ña Mai Terra aterecida ten un canto amargurado;
Brúa o mar! As ardentías escachan-se nas rompentes,
e os cons varudos agachan as súas cristas trementes;
Xeme o salgueiro dolente sintindo o beixo do xío,
e un alongado lamento sobre do leito do río;
Brua o mar! As furibundas olas, en inxente traza,
erguen-se outas e soberbas nunha espantosa ameaza.
A forteza do carballo arripía-se ca friaxe,
nos cumios ispidos prende a tristura do paisaxe;
Brúa o mar! Cada bruído é unha cega imprecación,
cada ola que se desfai, un berro de maldición;
Pola terra andan as almas a padecer e a chorar;
mas nas rías e nas furnas, cons e barras, brúa o mar;
Brua o mar! Doente, tolo, con pavorosa tolemia,
a inmensidade é unha moura e horripilante blasfemia.
Luitadores!
A luz do lóstrego aluma
a rúa pr'onde camiña o noso esforzo lanzal:
sexan nosas almas brancas como o craror da alba escuma,
que o nordés revolve airado nas mourenzas do peiral.

"Abrente", Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)

Victoriano Taibo 6

O galego que non fala
na lingua da súa terra,
nin sabe o que ten de seu
nin é merecente dela.

"Da Vella Roseira", Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)

Victoriano Taibo 5

Pombas sen niño

- Pola túa almiña, moza,

non cantes esa cantiga,

que enche de dores a alma

e o corazón agoiriza;

canta un canto pracenteiro,

un alalá de ledicias,

unha alborada de amores,

de contentos e sorrisas,

desas que o espírito acalentan,

abalan e acaloumiñan.

- ¿Como quere que lle cante

outro canto, miña vella,

se esta cantiga de pena

é o canto que máis me adita?

Salouzo nel de tristura,

esbafo nel a desdita

dos males que me consomen,

das dores que me escravizan,

dunhas angustias mui fondas,

dunhas penas fondonísimas.

[...]

"Abrente", Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)

Victoriano Taibo 4

Ríte!

Ajuda-te ben, mociño, qu'a mocidade é moi corta,
aprovéita-te da vida, divérte-te o mais que póidas,
que te non coute a tristura n'esa idáde venturosa,
ri-te moito, rí de cote, longe de ti a dór ajota,
vái a trullas e romajes, algarea, runfla, chouta,
rua a feito, canta, atruja, campa nas festas e troulas,
s'hai gaita vái ao turreiro, luita c'as mozas s'hai mozas,
non perdas baila nin trisca, espadela nin esfolla
Que namentras ti souril borreas, trunfas e gozas
a tua terra, a dos teus,
leixada chora!

Por un camiño de seijos, abaifada e soedosa,
vai arrastrando os grilons da cadea qu'a aprisiona.
Por ajuda leva o escarnio, e de compañeira, a mofa;
a oscuridade de guía, e de cortejo qu'a honora,
unha manada de dogos c'os instintos da raposa, sempre c'os dentes chantados
na sua honra.

Por roupa viste o fatelo de farrapos que lle donan,
pois todo o que ten de seu é d'esmola.
Derrubaronlle o casal, i-ao achar, ja vente ou chova,
saudosa vai mundo adiante,
de porta en porta.

N'hai quen lle bote unha mao, n'hai quen do seu mal se doia,
qu'inda os que se chaman seus da mesma mai s'avergonzan.
Son eles os que sosteñen o cepo en qu'á Terra inmolan!
Son eles, fillos escuros,
os que ignoran
de quen é a lus do sangue que nas suas veas chouta!
Son eles, coraçós féridos,
os que afogan
os berros de libertade que saen da sua gorja.
Eis tua mai, mozo das festas.

Agora...
Non perdas baila nin trisca, espadela nin esfolla,
que te non coute a tristura n'esa idade venturosa,
rí de cote, ríte a feito,
Ríte, idiota!

Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)

Victoriano Taibo 3

Moza galega

Son, nena, os teus ollos claros e amantiños,
cal flores dos liños
dun meigo liñar;
nas súas meniñas a piedade mora,
e a gracia da aurora
teñen no mirar.
 
Tes, nena fermosa, nas túas meixelas,
alburas sinxelas,
ruibéns do serán;
dos cumes nevados son brancas folerpas,
son rosas abertas
á luz da mañán.
 
Son, nena, os teus labios caraveis acesos
na boquiña presos
para ben parecer,
e ao falar semellan xiríns que garulan,
e rulas que rulan
de gozo e pracer.
 
Son os teus cabelos crechos e dourados,
de lampos roubados
á gloria do sol;
claror que aloumiña a túa fronte albiña
cando na cariña
che bica a bris mol.
 
Son, nena, os teus seos tersos e brandidos,
morosos e erguidos,
niños ruladores,
que no dondo leito que lle fai o teu peito,
van ceibando a feito
cantigas e amores.
 
Moves o teu corpo lixeiro e gracioso
co abalo xeitoso
da ponla xentil,
que en serán calado, o sopro do vento
pon en movemento,
con beixo sutil.
 
As túas mans fidalgas, pequerrechiñas,
albas, feituquiñas,
son de luz e escuma
das rías galegas no ensono enmeigadas,
das brancas laradas
do sol que as aluma.
 
No teu pé miúdo, no teu van estreito,
no teu corpo feito,
enxebre e lanzal,
tes tales feitizos que aos mozos toleas
cando te brandeas
bailando no adral.
 
E es claror de lúa, e es luz de alborada,
e son da balada
que ao corazón chega
cantando e chorando mainiña e dozosa.
Fada agarimosa:¡Ti es galega!

"Abrente", Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)

Victoriano Taibo 2

Ao comén era só Deus, xurdio e podente, a demorar na súa mesma eternidade.
E Deus creou o espazo e a materia, e esclareceu as tebras co milagre ollecente da luz.
E con falas secretas fixo xurdir da nada as cousas todas; a Vida, sempre vitoriosa da Morte; e a Morte, decote triunfante da Vida.
E con todas as cousas, entre a Vida e a Morte, sen que ninguén saiba quen é, de onde vén nin para onde vai, xurdiu o Tempo.
Entrou polas portas da existencia como quen entra por unha agra aberta, feito un garelo axexador e entremetido. Non fixo máis que saír do vurullo e emprendeuna a croio limpo coas estrelas; e aínda ben pequerrecho, e en canto Vulcano abriu a súa fragua, encargoulle unha afiada gadaña para se ir facendo cursario na sega, pois desde o berce sentía uns desexos incontidos de seitura.
Xa de mozo íase de ruada polos camiños siderais a cortexar as estreliñas novas e luminosas; pero facíanlle a figa e non lle daban creto, pois inda que o pretendente era aposto e falangueiro, aquel seu ollar feridor e destemido metíalles o medo no corpo, alporizándolles os longos cabelos escintilantes.
A Vida nunca o quixo, ollábao con xenreira; pero canto máis fuxía del, máis se enguedellaba entre as súas longas gadoupas raspiñeiras, máis a carón se achaba da Morte, a súa inimiga xurada. Desbotado de todos, o Tempo víase só. A única muller que o ollaba a xeito, coas súas concas escuradas, e lle sorría cos dentes fanados e amarelados, era a Morte, que camiñaba á súa beira como can de cego, apegada a el coma un lambizo.
Pero o Tempo era teimoso, xa andaba afeito a saír coa súa, e non meteu o rabo na silveira. Aló, nun currunchiño do espazo, a súa ollada espreitadora dexergou a Lúa, noviña e namoradeira, arrecendendo graza do seu brillar refulxente, coma un solciño azoso, pequerrechiño e feito, que se esfiaña en perfebas aloumiñantes de luz.
Vela, decatarse da súa inxenuidade e fermosura, e cobizala, foi todo un:
- A muller e a sardiña, pequeniña - díxose -. E como non hai cousa máis humilde que o amor cando pretende, feito un suíña riseiro e conquistador, dirixiuse a ela en falas solermiñas, tatexou tremente ao declararlle o seu cariño, e os seus ollos torvos, vidrados, afeitos só ás traidoras olladas de esguello, mirárona fite a fite, nun feble sorriso enchouchador e arelante.

"Da Agra Aberta", Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)

Victoriano Taibo

¡Loitadores da Terra…!

¡Loitadores da Terra,
xa comeza a batalla!

As campás, a rebato,
por cumios e chanzadas,
aos bos e xenerosos
con irtas voces chaman.

Nas estreitas congostras
e largacías gándaras,
no pinal fungadore
e nas soantes praias,
óese o batido tráxico
das fouces e bisarmas,
e aqueles laios doridos
das gorxas abafadas,
triunfais himnos son xa
que a nova ceifa xubilosos cantan.

¡Loitadores da Terra,
xa comeza a batalla!

A voz afouta e rexa
que por nosoutros chama
é o berro punxente, arelante e guerreiro
da terra asoballada.

Os tempos son chegados
das esgrevias cruzadas,
van comezare os feitos
que os bardos anunciaran,
a loita será longa,
a contenda afiuzada,
nela caeran os corpos,
mais, triunfarán as almas.

¡Ai daqueles traidores
xordos á voz da Raza!
¡E tamén ai daqueles
inimigos da Patria,
que covardes deserten
no balbor estrondoso da xornada!

¡Loitadores da Terra,
xa comeza a batalla!

¡Contade coa miña vida!

¡Oh se soa abondara
para facere unha terra ceibe e rica
da miña pobre terra asoballada!

"Abrente", Victoriano Taibo

(Victoriano Taibo nasceu no dia 22 de Abril de 1885. Morreu em 1966.)